Ademen, moeiteloos en vanzelf

Er is veel geschreven, onderzocht en bedacht over de ademhaling.
Maar de essentie blijft eenvoudig: je leeft, dus je ademt.

Zo natuurlijk, zo gewoon en juist daarom zo bijzonder.


Wat valt er te ontdekken aan iets dat altijd doorgaat?
En toch, als je werkelijk waarneemt,
ontdek je dat geen enkele adembeweging hetzelfde is.


Het is precies dáár waar we op verkenning gaan.


Je leeft dus je ademt

Omdat elke adembeweging anders is...



  • Wat bepaald hoeveel lucht er in en uit gaat? 
  • Hoe is het ritme van onze adem. In, uit, in, uit...
  • Waar zit de beweging van de adem?
  • Welke spieren doen er mee in meer of mindere mate?
  • Is er een invloed op onze spijsvertering?
  • Bepalen onze ogen ook iets in het hele adem verhaal?
  • En onze tong en kaken?
  • Hoe zit het met beweeglijkheid van ribben en borstbeen?
  • En met de ruimtebeleving en ons zelfbeeld?
  • Doet stress ook iets?

Ik lees en vergeet, ik begrijp en onthoud, ik doe en doorleef.

Jouw adem. Jouw ritme.

Hieronder vind je lessen die gelinkt zijn aan de adem. Elk op haar eigen manier. Er is geen standaard begin of volgorde. Iedereen is uniek en heeft zijn eigen patronen, klachten, interesses en mogelijkheden.


Kijk daarom vooral wat jou aanspreekt en waar je nieuwsgierig van wordt. Wat op dit moment bij je past en van daaruit kun je beginnen. En kom je er niet uit?


Stuur gerust een mail dan help ik je vinden wat voor jou werkt.



1. Ademen


  • Adem observeren zonder iets te willen
  • Ademstilte verkennen
  • Spelen met de flexibele ruimte van de longen
  • Vanzelfsprekendheid ervaren
  • Ontdek luchtstroom, ritme en ruimte
  • Complexe bewegingen met ademgemak


2. Adem en ribben



  • Waar zitten de ribben?
  • Onderlinge samenwerking van de ribben
  • Adem in ribben, de natuurlijke beweging
  • Middenrif in actie
  • Complexe bewegingen met ademgemak
  • Elasticiteit en flexibiliteit in hele bovenlijf

3. Adem en het borstbeen


  • Verzachting en vrijheid rond borstbeen
  • Verbinding ribben links - rechts
  • De locatie van 'IK-IK-IK' geeft lucht in jezelf
  • Begrijpen EN aan den lijve ervaren
  • Leer vertrouwen op wijsheid van het lichaam
  • Een vrij borstbeen laat adem vrij stromen

4. Adem en arm-schouder bewegingen


  • Relatie spiergebruik schouders - ribben
  • Sleutelbeen: sleutelrol in adem en bewegen
  • Snel en traag, kom los van het ademritme
  • Verhelp uitstralingsklachten in armen 
  • Logica en lichtheid maakt adem natuurlijk

5. Adem, ogen en elasticiteit


  • Samenspel van ogen en adem
  • Spelen met elasticiteit borstbeen en hals
  • Jezelf leren kennen tussen voor - achter
  • Oprichten en ademvrijheid
  • Verzachting schouders en buik
  • Ademen, het blijft je verwonderen

“Verandering in onze manier van bewegen

leidt tot verandering van onze manier van zelfwaarneming, denken en voelen.”

Dr. Moshe Feldenkrais


  • Enige webshop met Nederlandstalige audio's volgens methode Feldenkrais
  • Ruim 30 jaar ervaring in Bewust-Bewegen
  • Duizenden mensen geholpen.

Blogs over ademen

Ademen en rugklachten

Langere diepgaande tekst over ademen


Heb je nog vragen?
Misschien vind je hieronder het antwoord of stuur mij een mailtje



  • Waarom zijn het audio's en geen video's?

    Ons brein is geneigd tot nadoen wat gezien wordt. We zeggen dan vaak: "maar dan zie ik of ik het goed doe, zoals bedoeld wordt". En daar zit het hem nou net in...  Als je alleen luistert naar de bewegingsopdracht gaat je brein zelf creatief een beweging te maken. Naar eigen inzicht. Die te verkennen is het begin van de reis tot verandering van patronen.

  • Waarom zijn lessen vaak liggend?

    We bewegen vaak liggend om het contact met de vloer te gebruiken, maar ook omdat de zwaartekracht dan anders inwerkt op ons lichaam. 

  • Waarom wordt een beweging vaak klein en traag uitgevoerd?

    Hoe trager we bewegen deste meer tijd hebben we om waar te nemen wat er allemaal gebeurd. Dan hebben we tijd om details gaandeweg de beweging te zien. 


    Denk maar eens aan rijden op de snelweg, fietsen of wandelen of zelfs bijna stil staan. Je kan om je heen kijken, maar neemt hele andere dingen waar.


  • Hoe vaak kan ik een les doen?

    De les kan je zo vaak herhalen als je wilt. Ons brein herkent de beweging, maar zoals je in een film steeds meer details gaat zien als je hem vaker ziet, zo is het ook in ons bewegingspatroon. Als je een les vaker volgt, wordt die gedetaileerder, maar ook herkenbaarder. 

  • Kan ik de hele serie in 1 dag doen?

    Zeker kan dat. Zolang jij je aandacht er bij kan houden en je merkt dat je brein nieuwe info kan-wil verwerken. 

    Tussendoor even iets anders doen is wel een aanrader. Bijvoorbeeld even wandelen om de informatie te 'verteren' en integreren.

  • Waarom gebruik je nieuwe onbekende situaties om te bewegen?

    Zodra we in een nieuwe situatie bewegen, (bijvoorbeeld met je voet tegen de muur) dan worden er nieuwe ervaringen opgeslagen in ons brein. 

    Deze vullen onze gewoontepatronen aan die we hebben. (hoe reageert mijn voet tegen een recht vlak) 

    Daardoor krijgt ons lichaam meer keuzemogelijkheden om te reageren op situaties die zich voordoen. 

    (makkelijker op een steentje stappen zonder meteen door je enkel te zwikken).